Etiket okuma sanatı

By 0

Merhaba millet!

Markete gittiğinde ne sıklıkla satın alacağın yiyecek veya içeceklerin arkasını çevirip ‘içindekiler’ veya ‘besin öğeleri’ tablosuna göz atıyorsun?

Baktığını varsayalım, kaç defa kafan karışıp paketi daha güzel olanı alıp çıkıyorsun? 🙂 Etiket okuma işi çok kolay bir iş değil. İşin içine bir de üretici firmaların ürünlerini olduğundan daha sağlıklı gösterme çabası girince, işler daha da çok karışabiliyor. İşte bu yüzden bu konu üzerine 3-5 birşey yazmak istedim.

Etiket okuyacağında ilk dikkat etmen gereken ‘İçindekiler‘ kısmı. Genellikle ilk yazılı olan, o üründe en çok kullanılan madde. Yani ilk kelime şeker veya rafine tahıllarsa, o paketi yerine koyup ordan uzaklaşmaya başlamanda fayda olabilir 🙂 Bir de, içindekiler listesi ne kadar uzunsa, ürün o kadar işlenmiş demek. Liste 1-2 satırdan uzunsa aman dikkat!

İşlenmiş ürün örnekleri:

Processed with VSCO with hb1 preset

Processed with VSCO with hb1 preset

İşlenmemiş gıda örneği:

Processed with VSCO with hb1 preset

Dikkat etmen gereken bir diğer şeyse ‘porsiyon’ kısmı. Çoğu zaman paketin üzerindeki kalori, yağ, şeker vb miktarları yiyeceğinden çok daha az bir porsiyona göre yazılmış oluyor. Örneğin mısır gevreği aldığında (ki mısırın genetiğiyle oynanmış, almaman daha sağlıklı) 2/3 bardak mısır gevreğini bir porsiyondan sayıyor ve besin değerlerini de o m,ktara göre yazıyorlar. Genellikde yediğin miktar en az bir bardak olduğu için aldığın kalori de şeker de daha fazla oluyor. Asitli içecek alırken de mesela, ön taraftaki kalori ve şeker miktari genelde şişe veya tenekenin yarısı veya üçte biri için yazılmış oluyor.

Processed with VSCO with hb1 preset

Processed with VSCO with hb1 preset

Processed with VSCO with hb1 preset

Processed with VSCO with hb1 preset

1 porsyiyon 62 kalori ama bir paket 30g 🙂

Arkadaki tabloda gösterilenler ise elinde tuttuğunun yiyecek veya içeceğin 100g’nda ve/veya bazen de üreticinin berlirlediği porsiyon miktarında bulunan besin öğelerinin miktarları. Bunlar genellikle kalori, karbonhidrat, şeker, protein, yağ, doymamış yağ, tuz ve bazen de lif oluyorlar. Çoğu zaman matematiğini kullanarak yediğin miktarın ne kadar besin öğesi içerdiğini hesaplaman gerekir.

Processed with VSCO with hb1 preset

Processed with VSCO with hb1 preset

Paketin ön kısmında pakettete her biri 20g olan 9 tartini olduğu söyleniyor. Arkadaki besin öğeleri miktarları ise 100g’a göre verilmiş. Eğer 1 adet (20g) tartininin kalorisini öğrenmek istersen yapman gereken (426×20) / 100 yapmak. Yani her tartini yaklaşık 85 kalori civarında.

Peki ne kadar şeker az veya ne kadar yağ çok?

Yağ

Çok: 100g’da 17.5g’dan fazla yağ

}Az: 100g’da 3g veya daha az yağ

Doymuş yağ

Çok: 100g’da 5g’dan daha fazla doymuş yağ

Az: 100g’da 1.5g’dan daha fazla doymuş yağ

Şeker

Çok: 100g’da 22.5g’dan daha fazla şeker

Az: 100g’da 5g veya daha az şeker

Tuz ve sodyum

Tuz bazen sodyum olarak da gösteriliyor. Bu durumda yapman gereken çok basit bir hesaplama: Sodyum x 2.5 = tuz miktarı

Çok: 100g’da 1.5g’dan daha fazla tuz (veya 0.6g sodyum)

Az: 100g’da 0.3g veya daha az tuz (veya 0.1g sodyum)

Processed with VSCO with hb1 preset

O çok severek yediğin nutellanın 100g’ında 56.8g şeker ve 31.6g yağ var! Bu da demek oluyor ki nutella hem çok fazla şeker hem de çok fazla yağ içeriyor. Zaten içindekiler kısmına bakarsan, ilk içeriğin şeker oluşundan yüksek miktarda şeker iöeren bir gıda olduğunu anlayabilirsin! Bundan sonra ekmeğine sürmeden önce bir düşün derim 😉

Processed with VSCO with hb1 preset

İddialar:

Az yağlı: Benzeri ürüne göre daha az yağ içeriyor olsa da, yüksek yağ içeriği olabilir.  Bir de bazı ürünlerin yağı azaltıldığında ayni tat ve kıvamı elde etmek için ekstradan şeker ekleniyot.

Şekeri veya tuzu azaltışmış: Referans bir ürüne göre azaltılmış olabilir ama yine de fazla şeker veya tuz içeriyor olabilir.

Light/Diyet: Kalorisi düşük veya sağlıklı anlamına gelmiyor. Benzeri ürünlerden daha az kalori içerse de, kalorisi düşük olmayabilir.

Diyabetik: Ürünün şekersiz veya az şekerli olması kalorisinin düşük veya sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Büyük ihtimal yapım aşamasında yapay tatlandırıcı kullanılmıştır. Bir de şeker azaltılınca genellikle daha fazla yağ ekleniyor kıvam için.

İşte bu yüzden üzerinde yazan iddialara inanmak yerine besin değeri tablosuna mutlaka göz at!

No Comments Yet.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *